رمان بینوایان (Les Misérables) اثر ویکتور هوگو، نویسنده و شاعر برجسته‌ی فرانسوی، یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین آثار ادبیات جهان به شمار می‌آید. این رمان که نخستین‌بار در سال ۱۸۶۲ منتشر شد، داستانی اجتماعی و عاطفی را روایت می‌کند که در کنار جذابیت داستانی، نقدی عمیق بر شرایط اجتماعی و اقتصادی فرانسه در قرن نوزدهم ارائه می‌دهد.

داستان این اثر حول زندگی ژان والژان شکل می‌گیرد؛ مردی که به‌دلیل دزدیدن تکه‌ای نان برای کمک به خانواده‌اش سال‌ها در زندان به سر برده است. پس از آزادی، او با نگاه سنگین جامعه و گذشته‌ی خود روبه‌رو می‌شود. اما برخورد مهربانانه‌ی یک کشیش با او، نقطه‌ی عطفی در زندگی‌اش ایجاد می‌کند و والژان تصمیم می‌گیرد مسیر تازه‌ای را در پیش بگیرد و انسانی درستکار و مفید برای جامعه باشد.

در کنار شخصیت اصلی، چهره‌های مهم دیگری نیز در داستان حضور دارند؛ از جمله ژاور، مأمور قانون‌مداری که همواره در تعقیب والژان است؛ فانتین، زنی فقیر که نمادی از رنج و بی‌عدالتی اجتماعی است؛ و کوزت، دختری که نماد معصومیت و امید به آینده به شمار می‌آید. هر یک از این شخصیت‌ها بخشی از واقعیت‌های اجتماعی آن دوران را به تصویر می‌کشند.